İçeriğe geç

HoLEP ameliyatı

HoLEP, prostatın idrar akımını engelleyen büyümüş iç kısmının holmium lazerle çıkarıldığı endoskopik bir ameliyattır. Kesi yapılmaz; işlem idrar kanalından yapılır.

HoLEP nedir?

Prostat, mesanenin hemen altında idrar kanalını çevreleyen bir bezdir. Yaş ilerledikçe iç kısmı büyüyebilir ve idrar kanalını daraltır. HoLEP (holmium lazer prostat enükleasyonu), bu büyümüş iç kısmın, prostatın dış kılıfından lazerle ayrılarak çıkarılmasıdır.

Ayrılan doku mesanenin içinde küçük parçalara bölünerek dışarı alınır ve patolojik incelemeye gönderilir. İşlem idrar kanalından girilen bir kamera sistemiyle yapılır; karında ya da ciltte kesi olmaz.

Prostat, mesane çıkışı, meni kanalları ve prostatik üretranın arkadan görünüşü; 19. yüzyıl anatomi gravürü
Prostat ve meni kesecikleri. Gray’s Anatomy levhası, 1858.

Kimlere uygulanır?

İyi huylu prostat büyümesine bağlı idrar şikâyetleri ilaç tedavisine rağmen sürüyorsa ya da büyüme mesaneyi ve böbrekleri etkilemeye başladıysa cerrahi tedavi gündeme gelir. Karar, şikâyetlerin şiddetine, prostat büyüklüğüne ve kişinin genel sağlık durumuna göre muayenede birlikte verilir.

  • İlaca rağmen süren zayıf akım, sık ya da gece idrara çıkma
  • Tekrarlayan idrar yapamama (idrar retansiyonu)
  • Prostata bağlı tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ya da kanama
  • Mesane taşı ya da böbrekleri etkileyen tıkanıklık

Tanı ve değerlendirme

Ameliyat kararından önce şikâyetler IPSS testiyle puanlanır; muayene, idrar tahlili, PSA, ultrasonla prostat büyüklüğü ve mesanede kalan idrar miktarı, gerekirse idrar akım ölçümü yapılır. PSA yüksekliği varsa prostat kanseri açısından ayrıca değerlendirme yapılır.

Ameliyat nasıl yapılır?

Anestezi altında idrar kanalından ince bir kamera sistemiyle girilir. Holmium lazer, büyümüş prostat dokusunu dış kılıfından ayırır; ayrılan doku mesaneye itilir ve özel bir aletle küçük parçalara bölünerek dışarı alınır. İşlemin sonunda idrar sondası takılır.

Alternatif cerrahi seçenekler arasında ThuLEP (thulium lazerle enükleasyon), TUR-P (prostatın elektrikle kazınması) ve çok büyük prostatlarda açık ya da robotik cerrahi bulunur. Hangisinin uygun olduğu kişiye göre değerlendirilir.

İşlem sonrası süreç

  1. Ameliyat günüİdrar sondası takılı olarak odaya alınırsınız; idrarda kan görülmesi beklenen bir durumdur.
  2. İlk günlerSonda genellikle kısa sürede çıkarılır. Taburculuk zamanı idrar yapma durumunuza göre belirlenir.
  3. İlk haftalarİdrar yaparken yanma, sıkışma ya da geçici kaçırma olabilir. Ağır kaldırmaktan ve zorlanmaktan kaçınmanız önerilir.
  4. Kontrol muayenesiPatoloji sonucu ve idrar yapma durumunuz kontrol muayenesinde birlikte değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

HoLEP sonrası idrar kaçırma olur mu?

Ameliyattan sonraki ilk haftalarda geçici sıkışma ya da kaçırma görülebilir ve çoğu zaman zamanla azalır. Kalıcı kaçırma seyrek görülür; kişisel riskleriniz muayenede konuşulur.

HoLEP ile ThuLEP arasındaki fark nedir?

İkisi de prostatın büyümüş iç kısmını dış kılıfından ayırarak çıkaran enükleasyon ameliyatlarıdır. Fark kullanılan lazer türündedir. Seçim, hastanedeki cihaza ve hastaya özgü değerlendirmeye göre yapılır.

Büyük prostatlarda HoLEP yapılabilir mi?

Avrupa Üroloji Derneği kılavuzunda HoLEP, prostat büyüklüğünden bağımsız olarak uygulanabilen yöntemler arasında yer alır. Size uygun olup olmadığı muayene ve tetkiklerden sonra belirlenir.

Cinsel işlevi etkiler mi?

Ameliyattan sonra boşalma sırasında meninin mesaneye geri kaçması (geriye boşalma) sık görülür. Sertleşme üzerine etkisi sınırlı olarak bildirilmiştir; bu konu ameliyattan önce ayrıntılı konuşulur.

Kaynaklar

  1. European Association of Urology. EAU Guidelines on the Management of Non-neurogenic Male Lower Urinary Tract Symptoms (LUTS). Kaynağa git (yeni sekmede açılır)
  2. Lerner LB, et al. Management of Lower Urinary Tract Symptoms Attributed to Benign Prostatic Hyperplasia: AUA Guideline Part II — Surgical Evaluation and Treatment. J Urol. 2021;206(4):818–826. Kaynağa git (yeni sekmede açılır)

Prostat hastalıkları ve HoLEP alanındaki diğer tedaviler